Flanker: Eriksen Yan Ok Paradigması ve Dikkat Filtresi (Selective Attention)
Eriksen Flanker Testi, Charles W. Eriksen ve Barbara A. Eriksen'in 1974 yılında geliştirdiği, seçici dikkat (selective attention) ve çevresel müdahale (interference) ölçümünde altın standart sayılan bir paradigmadır. Kural basittir: merkezdeki hedef uyaranı, çevresindeki (flanker) uyaranların istenmeyen etkisinden ayırmak gerekir. Çevredeki ok merkezle aynı yöne bakıyorsa tepkine hız katar (uyumlu tur), ters yöne bakıyorsa tepkini yavaşlatır (çakışmalı tur).
Uyumlu ve çakışmalı turlar arasındaki tepki farkı, Flanker Etkisi olarak bilinir ve dikkat kaynaklarının bölüşüm (resource allocation) verimliliğinin sayısal ölçüsüdür. Bu test klinikte dikkat eksikliği, şizofreni spektrum bozuklukları ve yaşlanmaya bağlı bilişsel gerileme takiplerinde yaygın kullanılır. Oyunumuz, anlık tepki süresini ve bu farkın milisaniye cinsinden hesabını sana raporlayarak kendi "dikkat filtreni" ölçmene imkan tanır.
Dikkat Filtresi S.S.S.
Flanker etkisi neden oluşur?
Görsel sistem, tüm oku bir arada (perçın) işler. Merkezdeki hedefe odaklansak bile çevresel oklar da işlemleme yarışına girer; çelişkili bilgi, cevabı seçme sürecini uzatır.
Çakışma etkim neyi gösteriyor?
Düşük çakışma etkisi, çevresel müdahaleyi başarıyla filtrelediğin anlamına gelir. Yüksek değer, dikkatin çevresel uyaranlardan kolayca etkilendiğini işaret eder.
Flanker testi kimlerde kullanılır?
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite (DEHB) taramasında, yaşlılarda bilişsel yedek değerlendirmesinde ve spor bilimlerinde reaksiyon antrenmanlarında sıklıkla kullanılır.