Ayasofya

Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi, İstanbul'un tarihi yarımadasında, Sultanahmet Meydanı'nda yükselen, dünya mimarlık tarihinin en önemli başyapıtlarından ve Doğu Roma (Bizans) ile Osmanlı medeniyetlerinin ortak zirve noktasıdır. 1985 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren İstanbul Tarihi Alanları'nın kalbinde yer alır. M.S. 532-537 yılları arasında Bizans İmparatoru I. Justinianus'un emriyle fizikçi Miletli İsidoros ile matematikçi Trallesli Anthemius tarafından inşa edilen mabet, yaklaşık bin yıl boyunca dünyanın en büyük katedrali unvanını korumuştur.

1500 Yıllık Mimari ve Mühendislik Mucizesi

Ayasofya, kubbeli bazilika tipinin dünyadaki ilk ve en anıtsal örneğidir. Yerden 55,6 metre yükseklikteki ve yaklaşık 31 metre çapındaki devasa ana kubbesi, dört büyük fil ayağına oturan kemerler ve iki ana yarım kubbeyle desteklenir. Kubbe eteğinde yer alan 40 pencereden içeri süzülen doğal ışık, kubbenin adeta havada asılı durduğu hissini uyandırır. Yapımda Efes Artemis Tapınağı, Baalbek ve Mısır'dan getirilen antik sütunlar kullanılmış; Anadolu ve Akdeniz'in en değerli mermerleri mekanın duvarlarını kaplamıştır.

Kültürlerin Kutsal Buluşması

1453 yılında Fatih Sultan Mehmed'in İstanbul'u fethiyle fethin sembolü (kılıç hakkı) olarak camiye çevrilen Ayasofya, Mimar Sinan'ın eklediği istinat duvarları ve minarelerle statik olarak güçlendirilerek asırlarca ayakta kalması sağlandı. İç mekanda yer alan Deesis mozaiği, Komnenos mozaiği gibi eşsiz altın yaldızlı Bizans mozaikleri ile Kazasker Mustafa İzzet Efendi'nin yazdığı 7,5 metre çapındaki devasa hat levhaları (Allah, Muhammed, dört halife ve Hasan-Hüseyin isimleri), mihrap, minber ve hünkar mahfili iki büyük medeniyetin manevi mirasını aynı çatı altında kardeşçe yaşatır.

Benim Görüşüm

Ayasofya'nın kapısından içeri adım attığınız o ilk saniye, mekanın akıl almaz ferahlığı ve kubbenin gökyüzü gibi açılan ihtişamı karşısında insan kelimenin tam anlamıyla büyüleniyor ve derin bir huşu duyuyor. Kubbe pencerelerinden süzülen altın rengi ışık huzmelerinin mermer zeminle buluşması, içeride insanı saran uhrevi sükunet ve asırların yaşanmışlığı ruhu derinden dinlendiriyor. Bir tarafta altın yaldızlı bin yıllık mozaikler, diğer tarafta İslam hat sanatının zirvesi devasa levhalar; medeniyetlerin birbirini yok etmeden nasıl kucaklayabildiğinin dünyadaki en muazzam kanıtıdır. İstanbul'un tartışmasız en değerli kalbi, her ziyaret edilişinde insana yepyeni bir hayranlık ve derin bir saygı aşılayan tarifsiz bir şaheserdir.